اردن دچار کاهش درآمد گردشگری شد

به گزارش خبرگزاری صداوسیما تازه‌ترین داده‌های رسمی منتشرشده درباره عملکرد گردشگری اردن نشان می‌دهد این کشور در ماه‌های ابتدایی سال ۲۰۲۶ با کاهش محسوس ورود گردشگران و درآمد‌های حاصل از این صنعت مواجه شده است؛ روندی که در گزارش‌های رسمی اردن، در پی تحولات و تنش‌های منطقه‌ای و آثار آن بر سفر‌های بین‌المللی ارزیابی شده است.

بر اساس داده‌های وزارت گردشگری و آثار باستانی اردن، شمار گردشگران بین‌المللی ورودی به این کشور در چهار ماه نخست سال ۲۰۲۶ به حدود ۲ میلیون و ۱۴ هزار نفر رسید که در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته ۵ درصد کاهش داشته است.

کاهش در بخش گردشگران مستقر شدیدتر بوده است. شمار این گردشگران در همین بازه زمانی با ۷.۸ درصد کاهش به حدود یک میلیون و ۶۲۷ هزار نفر رسید؛ شاخصی که از منظر اقتصادی اهمیت ویژه‌ای دارد، زیرا گردشگران شب‌مان معمولا سهم بیشتری در هزینه‌های اقامت، رستوران، حمل‌ونقل، بازدید از جاذبه‌ها و خرید از بازار‌های محلی دارند.

همزمان، آثار کاهش تقاضای گردشگری در شاخص‌های مالی نیز نمایان شده است. بر اساس داده‌های بانک مرکزی اردن، درآمد‌های گردشگری کشور در چهار ماه نخست ۲۰۲۶ با کاهش ۱۰.۴ درصدی به ۲.۱۷ میلیارد دلار رسید؛ در حالی که این رقم در مدت مشابه سال ۲۰۲۵ حدود ۲.۴۳ میلیارد دلار بود.

شدت افت درآمد‌ها در ماه آوریل بیشتر بوده است. درآمد گردشگری اردن در این ماه با کاهش ۲۷.۲ درصدی نسبت به آوریل سال گذشته، به ۵۱۷.۱ میلیون دلار رسید. این کاهش در دریافت‌های گردشگری، دامنه فشار واردشده بر صنعت سفر و گردشگری این کشور را فراتر از صرفا کاهش تعداد بازدیدکنندگان نشان می‌دهد.

بررسی تفکیکی بازار‌ها نیز حاکی از آن است که افت درآمد‌های گردشگری تقریبا در میان گروه‌های مختلف گردشگران مشاهده شده است. در چهار ماه نخست سال، درآمد حاصل از گردشگران اردنی‌های مقیم خارج ۱۹.۵ درصد، گردشگران آمریکایی ۱۷.۱ درصد، گردشگران اروپایی ۱۳.۱ درصد، گردشگران عرب ۳.۳ درصد و سایر ملیت‌ها ۱۳.۲ درصد کاهش یافته است.

در همین حال، درآمد خالص گردشگری اردن نیز در چهار ماه نخست سال ۲۰۲۶ با کاهش ۹.۵ درصدی به حدود ۱.۶۱ میلیارد دلار رسید.

فشار منطقه‌ای بر گردشگری اردن

آمار‌های رسمی اردن این افت را در چارچوب شرایط منطقه‌ای و آثار آن بر سفر و گردشگری ارزیابی کرده‌اند. پیش‌تر نیز آژانس خبری رسمی اردن «پترا» گزارش داده بود که کاهش درآمد‌های گردشگری در چهار ماه نخست سال، بازتابی از تحولات و تنش‌های جاری در منطقه است.

این شرایط در مقطعی رخ داده که اردن تلاش کرده بود روند احیای گردشگری خود را که طی سال ۲۰۲۵ نشانه‌های مثبتی از آن دیده می‌شد، تثبیت کند. بر اساس آمار رسمی، درآمد گردشگری اردن در سال ۲۰۲۵ با رشد ۷.۶ درصدی به ۷.۷۹ میلیارد دلار رسیده بود و افزایش تعداد گردشگران نیز یکی از عوامل اصلی این رشد عنوان شده بود.

پترا، مهم‌ترین مقصد میراثی و گردشگری اردن و یکی از شناخته‌شده‌ترین محوطه‌های باستانی جهان، نیز از پیامد‌های این شرایط مصون نمانده است. آمار رسمی منتشرشده از سوی اداره توسعه و گردشگری منطقه پترا نشان می‌دهد این محوطه در سال ۲۰۲۵ در مجموع حدود ۵۸۲ هزار و ۵۵۰ بازدیدکننده داشت که نسبت به سال ۲۰۲۴، ۲۷ درصد افزایش نشان می‌داد؛ شمار بازدیدکنندگان خارجی نیز با رشد ۴۵ درصدی به حدود ۳۷۳ هزار و ۷۵۲ نفر رسیده بود.

با این حال، فشار بر مقصد پترا در سال جاری به اندازه‌ای بوده که دولت اردن در اواخر ژوئیه یک بسته حمایتی ۵ میلیون دیناری برای پشتیبانی از کسب‌وکار‌های گردشگری این منطقه تصویب کرد. این بسته شامل ۱۱ اقدام حمایتی از جمله کمک به پرداخت دستمزد کارکنان، تعویق اقساط تسهیلات و حمایت از فعالیت‌های گردشگری است و هدف آن حفظ اشتغال و توان عملیاتی کسب‌وکار‌های این مقصد میراثی عنوان شده است.

بر اساس اعلام دولت اردن، این بسته حمایتی در مجموع برای حفاظت از حدود ۱۷۰۰ فرصت شغلی در فعالیت‌های گردشگری منطقه پترا طراحی شده است؛ اقدامی که نشان می‌دهد کاهش تقاضای گردشگری می‌تواند به‌صورت مستقیم بر اشتغال، هتل‌ها، دفاتر خدمات مسافرتی، راهنمایان گردشگری، صنایع محلی و جوامع میزبان اثر بگذارد.